Chuyện về 10 chiếc xe buýt Đa Su cuối cùng ở Sài Gòn

Vừa qua, hơn 700 chiếc xe buýt 12 chỗ (còn gọi là xe Đa Su) đã chính thức ngưng hoạt động trên địa bàn TP.HCM. Tuy nhiên vì một lý do đặc biệt mà 10 chiếc xe buýt Đa Su cuối cùng vẫn được giữ lại để tiếp tục hành trình của mình.
Nhằm thay thế những chiếc xe lam đã xuống cấp và gây ô nhiễm môi trường, cuối năm 2001 chính quyền thành phố đã cho phép người dân cải tạo các loại xe tải nhỏ đời mới thành xe bus 12 chỗ. Kể từ đó một loại xe bus mới đã ra đời và nhận được rất nhiều sự hưởng ứng của người dân về sự tiện lợi của nó.
Đa Su là cái tên dân dã mà người Sài Gòn gọi chiếc xe buýt 12 chỗ có màu vàng đặc trưng này. Nhiều bác tài có thâm niên trong nghề cho rằng Đa Su là tên được gọi tắt của từ Daihatsu – một dòng xe được sử dụng nhiều để cải tạo thành xe bus 12 chỗ.
Sự xuất hiện của loại xe bus 12 chỗ giải quyết khá nhiều vấn đề trong việc lưu thông ở một thành phố lớn như Sài Gòn. Hạ tầng giao thông ở Sài Gòn vẫn chưa đủ để đáp ứng các hoạt động của xe bus cỡ lớn vì các tuyến đường nội thành khá hẹp, đa số chỉ rộng từ 4-6m dẫn đến hiện tượng xe bus trở thành một trong các nguyên nhân gây ra kẹt xe.
Người dân vì thế cũng ít mặn mà với xe bus lớn vì phải di chuyển khá chậm mỗi khi vào giờ tan tầm. Một điểm cộng nữa của Đa Su mà các bà các mẹ rất thích đó là xe thoáng mát, vì không có máy lạnh nên có thể đem những thực phẩm mua ở chợ lên xe.
Đã 15 năm trôi qua, xe Đa Su dần trở thành một nét đặc trưng của Sài Gòn, nếu Bangkok có xe Tuk Tuk, Manila có xe Jeeney được cải tiến từ xe quân sự Mỹ… thì người dân TPHCM tự hào khoe với bạn bè của mình rằng ở Sài Gòn có xe buýt Đa Su rất thú vị.
10 chiếc xe Đa Su cuối cùng ở Sài Gòn
Cuối năm 2006, chính phủ ban hành Nghị định số 110 quy định xe buýt chở người phải từ 17 chỗ trở lên và tất cả xe buýt không đúng tiêu chuẩn phải loại bỏ vào cuối năm 2007. Quyết định này đã khiến rất nhiều bác tài Đa Su và người dân hoang mang vì thật sự xe bus 12 chỗ vẫn đang làm tốt công việc của mình.
 Xe buyt Da Su Sai Gon_SAMCO THANG LONG1
Ngay sau đó Sở Giao thông vận tải TPHCM đã có văn bản tham mưu UBND Thành phố đề nghị Bộ GTVT cho phép xe bus 12 chỗ đang sử dụng ở thành phố được tiếp tục hoạt động. Bởi vì cơ sở hạ tầng của thành phố chưa thể đáp ứng được nhu cầu trước mắt, nếu xóa sổ xe bus 12 chỗ sẽ tạo một khoảng trống trong vận tải hành khách công cộng.
Sau nhiều lần xem xét, cuối cùng xe bus 12 chỗ vẫn được tiếp tục hoạt động cầm chừng. Mãi đến giữa năm 2017, hầu như tất cả xe Đa Su ở Sài Gòn mới chính thức ngừng chạy. Duy chỉ còn 10 chiếc xe buýt Đa Su của tuyến 37 (đi từ cảng quận 4 đến Nhà Bè) vẫn được hoạt động.
Chú Nghĩa (60 tuổi, tài xế xe Đa Su) chia sẻ: “Sau khi xe Đa Su ngừng hoạt động, đa số mọi người chuyển sang đi chạy xe thuê cho người ta. Chỉ còn tuyến 37 này hoạt động vì đường đi sang Nhà Bè còn nhiều cây cầu sắt nhỏ, xe bus có trọng tải lớn không đi qua được, vì thế thành phố giữ lại tuyến xe này”.
 Chuyến xe 37 chầm chậm đưa chúng tôi ra khỏi nội thành, băng qua những cây cầu sắt cũ kỹ, những vàm dừa nước xanh rì, có đôi lúc tôi ngỡ mình đang ở trên một chiếc xe trở về những ngày xưa cũ. Chẳng bao lâu nữa thì 10 chiếc xe buýt Đa Su cuối cùng này cũng ngừng hoạt động để nhường cho những chiếc xe hiện đại hơn, và xe Đa Su sẽ chỉ còn là ký ức của một thế hệ người Sài Gòn…